گزارش شبکه خبری ای‌بی‌سی استرالیا: افزایش شمار کشته‌ها در ایران همزمان با گسترش اعتراضات ضد دولتی

صدای استرالیا – شبکه خبری ای‌بی‌سی استرالیا در گزارشی به بررسی اعتراضات در ایران پرداخته و نوشت که با ادامه و گسترش اعتراضات ضد دولتی در ایران، شمار کشته‌شدگان افزایش یافته و صدها نفر نیز بازداشت شده‌اند. این اعتراضات که عمدتاً به دلیل افزایش شدید تورم و وخامت وضعیت اقتصادی شکل گرفته، با برخورد امنیتی شدید از سوی حکومت ایران مواجه شده است.

بر اساس اعلام گروه‌های حقوق بشری، دست‌کم ۱۶ نفر در جریان یک هفته ناآرامی در ایران جان خود را از دست داده‌اند و صدها نفر نیز بازداشت شده‌اند. این در حالی است که آمارهای اعلام‌شده از سوی رسانه‌های دولتی و نهادهای حقوق بشری با یکدیگر متفاوت است و خبرگزاری رویترز اعلام کرده که امکان راستی‌آزمایی مستقل این ارقام را نداشته است.

بزرگ‌ترین اعتراضات در سه سال اخیر

این اعتراضات بزرگ‌ترین موج ناآرامی در ایران طی سه سال گذشته توصیف شده است. اگرچه از نظر گستردگی با برخی اعتراضات سراسری پیشین قابل مقایسه نیست، اما در شرایطی رخ داده که جمهوری اسلامی با اقتصادی بحران‌زده و فشارهای فزاینده بین‌المللی روبه‌روست.

تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، خودروهای در حال سوختن در نزدیکی مراکز پلیس و درگیری‌های شدید شبانه را نشان می‌دهد. گزارش‌ها حاکی از آن است که شدیدترین درگیری‌ها در غرب ایران رخ داده، اما اعتراضات به تهران، مناطق مرکزی کشور و همچنین استان سیستان و بلوچستان نیز گسترش یافته است.

اختلاف آمار کشته‌ها و بازداشت‌ها

گروه حقوق بشری کُردی «هنگا» اعلام کرده است که از آغاز اعتراضات تاکنون حداقل ۱۷ نفر کشته شده‌اند.

در مقابل، شبکه فعالان حقوق بشر در ایران (HRANA) اعلام کرده که شمار کشته‌شدگان دست‌کم ۱۶ نفر بوده و ۵۸۲ نفر نیز بازداشت شده‌اند.

گسترش اعتراضات به دانشگاه‌ها

رئیس پلیس ایران، احمدرضا رادان، به رسانه‌های دولتی گفته است که نیروهای امنیتی طی دو روز گذشته تمرکز خود را بر بازداشت رهبران اعتراضات قرار داده‌اند. او مدعی شد: تعداد زیادی از لیدرها در فضای مجازی دستگیر شده‌اند.

اعتراضات که ابتدا از بازاریان و کسبه آغاز شد، به سرعت به دانشجویان دانشگاه‌ها و سپس به شهرهای مختلف کشور گسترش یافت. در برخی مناطق، معترضان شعارهایی علیه حاکمیت روحانیت سر داده و خواستار انتخابات آزاد شده‌اند.

در شهر قم، که به عنوان مرکز محافظه‌کار روحانیت شیعه شناخته می‌شود، استاندار این استان اعلام کرد که دو نفر در جریان ناآرامی‌ها کشته شده‌اند. به گفته او، یکی از این افراد بر اثر انفجار زودهنگام وسیله انفجاری دست‌ساز خود جان باخته است.

همچنین، شبکه HRANA و خبرگزاری نزدیک به حکومت «تسنیم» گزارش داده‌اند که مدیر چند حساب کاربری آنلاین که مردم را به اعتراض فرا می‌خواندند، بازداشت شده است.

تورم افسارگسیخته؛ جرقه اصلی اعتراضات

ای‌بی‌سی استرالیا گزارش می‌دهد که تورم در ایران از ابتدای سال شمسی (ماه مارس) بالای ۳۶ درصد بوده و ارزش ریال ایران حدود ۵۰ درصد در برابر دلار آمریکا کاهش یافته است؛ موضوعی که فشار سنگینی بر زندگی روزمره مردم وارد کرده است.

در کنار تحریم‌های بین‌المللی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران، ناتوانی دولت در تأمین آب و برق پایدار و پیش‌بینی نهادهای مالی جهانی درباره وقوع رکود اقتصادی در سال ۲۰۲۶، شرایط را بحرانی‌تر کرده است.

واکنش آمریکا و تهدیدهای متقابل

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه تهدید کرد در صورت استفاده از خشونت علیه معترضان، به کمک آن‌ها خواهد آمد. او گفت: ما آماده‌ایم و همه چیز مهیاست، اما جزئیاتی درباره اقدام احتمالی ارائه نکرد.

این اظهارات با واکنش تند مقامات ارشد ایران همراه شد و آن‌ها آمریکا را به اقدام تلافی‌جویانه تهدید کردند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز اعلام کرد ایران «در برابر دشمن کوتاه نخواهد آمد».

رویکرد دوگانه حکومت

مقامات ایرانی تلاش کرده‌اند رویکردی دوگانه در قبال اعتراضات اتخاذ کنند:

از یک سو به بحران اقتصادی اذعان کرده و از گفت‌وگو با معترضان سخن گفته‌اند،

و از سوی دیگر، با آنچه «آشوب» می‌نامند، با سرکوب و خشونت برخورد کرده‌اند.

علی خامنه‌ای روز شنبه گفت: با معترضان گفت‌وگو می‌شود، اما آشوبگران باید سر جای خود نشانده شوند.