هشدار درباره افزایش بی‌رویه جمعیت خرگوش‌ها در استرالیا؛ بحرانی در ابعادی بی‌سابقه از دهه ۱۹۹۰

صدای استرالیا – کارشناسان گونه‌های مهاجم نسبت به افزایش شدید جمعیت خرگوش‌ها در سراسر استرالیا هشدار داده و از دولت فدرال خواسته‌اند اقدامات مهار و ریشه‌کنی را فوراً تشدید کند. به گفته آنان، شمار خرگوش‌ها به سطحی رسیده که از دهه ۱۹۹۰ تاکنون دیده نشده و در صورت تعلل، کشور ممکن است بار دیگر با شرایطی شبیه «طاعون خرگوش‌ها» روبه‌رو شود.

جک گاف، مدیرعامل شورای گونه‌های مهاجم استرالیل می‌گوید که اثربخشی آخرین برنامه‌های کنترل زیستی رو به کاهش است و در عین حال، تأمین مالی مرحله بعدی این برنامه‌ها با توقف و کندی مواجه شده است. به گفته گاف، موفقیت‌های گذشته باعث نوعی احساس رضایت کاذب شده، در حالی که ابزارهای کنونی به سقف کارایی خود رسیده‌اند و جمعیت خرگوش‌ها دوباره با سرعت در حال افزایش است.

جک گاف در گفت‌وگو با یاهو نیوز تأکید کرد خرگوش‌ها از مخرب‌ترین گونه‌های مهاجم در استرالیا هستند. او گفت خسارت به بخش کشاورزی گسترده است و بیش از ۳۲۰ گونه بومی که در مسیر انقراض قرار دارند، تحت فشار بیشتری از سوی چرای بی‌رویه خرگوش‌ها قرار گرفته‌اند. به گفته او، در مناطقی که خرگوش‌ها افزایش می‌یابند، روباه‌ها نیز به دنبال آن‌ها گسترش پیدا می‌کنند و این چرخه به اکوسیستم آسیب مضاعف وارد می‌کند.

چرای گسترده خرگوش‌ها موجب نابودی پوشش گیاهی، فرسایش شدید خاک و آسیب به زیرساخت‌های کشاورزی می‌شود. گزارش‌ها از مناطق مختلف کشور حاکی از آن است که جمعیت این حیوان در برخی نقاط به سطوحی رسیده که از دهه ۱۹۹۰ مشاهده نشده بود.

کنترل خرگوش‌ها در گذشته چگونه انجام شده است؟

به گفته جک گاف، آزادسازی ویروس میکسوماتوز در دهه ۱۹۵۰ و سپس ویروس کالیسی در دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰، کاهش چشمگیری در جمعیت خرگوش‌ها ایجاد کرد. با این حال، کارایی سویه اصلی ویروس که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد، اکنون رو به کاهش است. دو مرحله انتشار ویروس در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۷ انجام شد و کارشناسان توصیه می‌کنند چنین مداخلاتی تقریباً هر ده سال یک‌بار تکرار شود تا اثربخشی حفظ شود.

او هشدار داد اکنون بیش از یک دهه از انتشار اصلی‌ترین سویه گذشته و کاهش اثر آن قابل مشاهده است؛ موضوعی که زمینه را برای جهش دوباره جمعیت فراهم کرده است.

چه اقداماتی لازم است؟

جک گاف اعلام کرد بودجه برنامه ملی پژوهش در زمینه کنترل زیستی خرگوش‌ها در سال ۲۰۲۲ قطع شده است. به گفته او، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی مشترک‌المنافع و مرکز راهکارهای گونه‌های مهاجم پیشنهادی برای احیای این برنامه ارائه داده‌اند، اما روند تصمیم‌گیری دولتی کند است و حتی در صورت تصویب فوری بودجه، توسعه یک راهکار زیستی جدید ممکن است تا هشت سال زمان ببرد.

او افزود توقف تأمین مالی همچنین به معنای توقف پایش سراسری جمعیت خرگوش‌ها بوده و در حال حاضر آمار دقیق ملی در دست نیست. با این حال، برآوردها نشان می‌دهد برای جلوگیری از رشد جمعیت، باید سالانه حدود ۸۷ درصد خرگوش‌ها حذف شوند؛ رقمی که در شرایط مناسب آب‌وهوایی حتی ممکن است کافی نباشد، زیرا نرخ زادآوری این حیوان بسیار بالاست.

جک گاف تأکید کرد طبیعت منتظر فرایندهای اداری نمی‌ماند و رشد جمعیت در زیست‌شناسی نیز مانند بهره مرکب در اقتصاد، تصاعدی است. او مشکل کنونی را بیشتر ناشی از بروکراسی دانست تا کمبود دانش علمی و خواستار آن شد که کنترل خرگوش‌ها به‌عنوان یک اولویت ملی در نظر گرفته شود.

مروری بر تاریخ نشان می‌دهد که در دهه ۱۹۴۰، شمار خرگوش‌ها به حدی بود که دامنه تپه‌ها از حرکت انبوه آن‌ها پوشیده می‌شد. در آن زمان، استرالیایی‌ها سالانه حدود ۴۰ میلیون خرگوش مصرف می‌کردند، اما این اقدام نیز تأثیر معناداری بر مهار جمعیت نداشت. در مقابل، برنامه‌های کنترل زیستی در برخی مناطق توانستند تا ۹۹ درصد کاهش جمعیت ایجاد کنند.

کارشناسان هشدار می‌دهند تصمیم‌هایی که امروز گرفته می‌شود، در سال‌های آینده مورد قضاوت قرار خواهد گرفت و این پرسش مطرح خواهد شد که چرا با وجود در دسترس بودن علم و راه‌حل، اقدام به‌موقع انجام نشد.

منبع: یاهو نیوز