گسترش بازار ربات‌های انسان‌نما؛ استرالیا برای انقلاب هوش مصنوعی آماده می‌شود

صدای استرالیا – در حالی که رقابت جهانی بر سر توسعه هوش مصنوعی با سرعتی بی‌سابقه ادامه دارد، دولت استرالیا در حال تدوین راهبردی جامع برای مدیریت این فناوری است؛ راهبردی که از ایمنی و امنیت گرفته تا اشتغال، پژوهش و زیرساخت‌های مورد نیاز را در بر می‌گیرد. هم‌زمان، بازار ربات‌های انسان‌نما نیز به سرعت در حال رشد است و چین به بازیگر اصلی این صنعت تبدیل شده است.

این تحولات هم‌زمان با سخنرانی اخیر نخست‌وزیر استرالیا، آنتونی آلبانیزی، درباره آینده هوش مصنوعی رخ داد. یک روز پیش از این سخنرانی، دمیس هاسابیس، مدیرعامل Google DeepMind، پیشنهاد کرد مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی پیش از عرضه عمومی، همانند داروها، تحت آزمایش‌های مستقل قرار گیرند. این پیشنهاد به سرعت از سوی مدیران شرکت‌های بزرگی مانند OpenAI، مایکروسافت، Anthropic و حتی ایلان ماسک مورد حمایت قرار گرفت.

دلیل این تغییر موضع، معرفی مدل جدید هوش مصنوعی چینی Kimi K3 عنوان شده است؛ مدلی که گفته می‌شود از نظر توانایی با جدیدترین مدل‌های OpenAI و Anthropic رقابت می‌کند، اما متن‌باز است و هزینه استفاده از آن حدود یک‌دهم رقبای آمریکایی است. انتشار این مدل باعث افت ارزش سهام برخی شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی و تولیدکنندگان تراشه در آمریکا شد.

به گفته تحلیلگران، چین در حوزه هوش مصنوعی بسیار سریع‌تر از صنایعی مانند خودرو، تلفن همراه یا پنل‌های خورشیدی توانسته سهم بازار جهانی را افزایش دهد و اکنون جایگاه قدرتمندی در این رقابت به دست آورده است.

استرالیا به دنبال مدیریت هماهنگ هوش مصنوعی

دولت آلبانیزی از ماه دسامبر با انتشار «برنامه ملی هوش مصنوعی» روند تدوین سیاست‌های این حوزه را آغاز کرده است. اکنون نیز دفتر جدید هوش مصنوعی در وزارت نخست‌وزیری مسئول هماهنگی موضوعاتی مانند ساخت مراکز داده، مصرف برق و آب، و همکاری با دولت‌های ایالتی خواهد بود.

در کنار آن، پنج حوزه دیگر شامل ایمنی، امنیت ملی، اشتغال، حقوق مالکیت فکری و پژوهش توسط وزارتخانه‌های مختلف دنبال می‌شود.

جیم چالمرز، وزیر خزانه‌داری استرالیا، می‌گوید قوانین مربوط به هوش مصنوعی باید همگام با پیشرفت فناوری تکامل پیدا کنند و هنوز کار زیادی برای تدوین چارچوب‌های مناسب باقی مانده است.

هم‌زمان، بیش از دو هزار و ۵۰۰ اقتصاددان، پژوهشگر، مدیر فناوری و سیاست‌گذار جهان با انتشار بیانیه‌ای هشدار داده‌اند که هوش مصنوعی طی ده سال آینده می‌تواند اقتصاد جهانی را بیش از انقلاب صنعتی متحول کند. به اعتقاد آن‌ها، این تحول علاوه بر افزایش رفاه، ممکن است موجب از بین رفتن گسترده مشاغل شود و به همین دلیل دولت‌ها باید هرچه سریع‌تر قوانین، نهادها و سازوکارهای نظارتی لازم را ایجاد کنند.

یووال نوح هراری: هوش مصنوعی در حال «هک کردن تمدن انسانی» است

یووال نوح هراری، تاریخ‌دان و نویسنده مشهور، نیز در سخنرانی اخیر خود هشدار داد که هوش مصنوعی در حال «هک کردن کد تمدن انسانی» است.

به گفته او، بیشتر سازوکارهای قدرت و کنترل در جوامع انسانی بر پایه زبان شکل گرفته‌اند و اکنون هوش مصنوعی در حال تسلط بر همین ابزار است. هراری همچنین معتقد است رقابت آینده دیگر فقط بر سر جلب توجه کاربران نیست، بلکه به ایجاد روابط عاطفی و صمیمانه میان انسان و هوش مصنوعی خواهد رسید.

چین روابط عاطفی با هوش مصنوعی را قانون‌گذاری کرد

چین هم‌زمان با این تحولات، مقررات جدیدی را برای خدمات هوش مصنوعی تصویب کرده که از هفته گذشته اجرایی شده است.

بر اساس این قوانین، سرویس‌هایی که شخصیت، احساسات و شیوه گفت‌وگوی انسان را شبیه‌سازی می‌کنند و با کاربران رابطه عاطفی برقرار می‌کنند، موظف هستند در صورت مشاهده وابستگی شدید یا مشکلات روحی کاربران، آن‌ها را به دریافت کمک حرفه‌ای تشویق کنند.

همچنین ارائه «روابط عاشقانه یا صمیمی مجازی» برای افراد زیر ۱۸ سال به طور کامل ممنوع شده است.

در پی اجرای این مقررات، سه سرویس بزرگ هوش مصنوعی چین شامل Doubao متعلق به ByteDance، Qwen متعلق به Alibaba و Yuanbao متعلق به Tencent ناچار شدند برخی قابلیت‌های خود را حذف کنند.

برخی کاربران چینی در شبکه‌های اجتماعی از حذف این قابلیت‌ها ابراز ناراحتی کرده‌اند. یکی از آن‌ها نوشته بود: «همراه هوش مصنوعی من مثل یکی از اعضای خانواده و شریک زندگی‌ام بود.» کاربر دیگری نیز گفته بود: «هوش مصنوعی تکیه‌گاه روحی من بود و نمی‌توانم رفتنش را بپذیرم.»

ربات‌های انسان‌نما؛ بازار جدیدی که با سرعت رشد می‌کند

در کنار توسعه نرم‌افزارهای هوش مصنوعی، بازار ربات‌های انسان‌نما نیز با سرعت در حال گسترش است.

در استرالیا، شرکت نوپای Andromeda در ملبورن جنوبی رباتی به نام «Abi» تولید کرده که برای مراکز سالمندان طراحی شده است. هدف این ربات ایجاد ارتباط عاطفی با سالمندان و کاهش احساس تنهایی آن‌ها عنوان شده است.

با این حال، چین در زمینه تولید ربات‌های انسان‌نما فاصله زیادی با سایر کشورها دارد. یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های این حوزه، AgiBot، به‌تازگی فعالیت خود را در استرالیا آغاز کرده است.

این ربات‌ها که بین ۴۰ تا ۵۰ هزار دلار آمریکا قیمت دارند، اکنون علاوه بر نمایش‌های تبلیغاتی، در خطوط تولید کارخانه‌ها، انبارها، هتل‌ها و فروشگاه‌ها برای انجام کارهای تکراری، راهنمایی مشتریان و ارائه خدمات استفاده می‌شوند. پیش‌بینی می‌شود تولید آن‌ها در چین امسال به حدود ۱۰۰ هزار دستگاه برسد.

چالش‌های اخلاقی و قانونی در راه است

کارشناسان معتقدند گسترش ربات‌های انسان‌نما پرسش‌های تازه‌ای درباره قوانین، اخلاق و حتی ظاهر این ربات‌ها ایجاد خواهد کرد؛ از جمله اینکه تا چه اندازه باید شبیه انسان باشند و چه نوع روابطی میان آن‌ها و انسان‌ها مجاز است.

نویسنده این گزارش در پایان با اشاره‌ای تاریخی می‌نویسد که قیمت امروز این ربات‌ها تقریباً معادل ارزش یک برده در جنوب آمریکا در اواخر قرن هجدهم است؛ با این تفاوت که این بار به جای انسان، ماشین‌هایی هوشمند خرید و فروش می‌شوند.

او معتقد است اگرچه برده‌داری انسانی در قرن نوزدهم لغو شد، اما اکنون بشر وارد عصری شده که مالکیت «انسان‌نماها» (Humanoids) به محصولی عادی برای صنایع و مصرف‌کنندگان تبدیل شده است؛ تغییری که تنها در طول حدود ۲۰۰ سال پیشرفت فناوری رخ داده است.

منبع: شبکه خبری ای‌بی‌سی